Technologia przewiertów sterowanych HDD pozwala instalować pod ziemią nie tylko pojedynczą rurę, ale również kilka rur PE w ramach jednego przejścia bezwykopowego. Takie rozwiązanie stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy przez drogę, ciek wodny, teren zurbanizowany lub inną przeszkodę trzeba przeprowadzić kilka niezależnych instalacji. Zamiast wykonywać osobny przewiert dla każdej z nich, możliwe jest odpowiednie przygotowanie otworu i jednoczesne wciągnięcie zespołu rur.
Przewiert kilkoma rurami jednocześnie wymaga dokładniejszego zaplanowania niż standardowe przejście z pojedynczym przewodem. Znaczenie mają średnice poszczególnych rur, ich liczba, geometria całego pakietu, długość przewiertu, właściwości gruntu oraz siły działające na rury podczas wciągania. Rozwiązanie znajduje zastosowanie między innymi w energetyce, telekomunikacji i przy budowie infrastruktury technicznej, gdzie kilka rur osłonowych musi zostać przeprowadzonych tą samą trasą.
Na czym polega przewiert HDD kilkoma rurami jednocześnie?
Przy klasycznym przewiercie sterowanym po wykonaniu otworu pilotowego i jego rozwierceniu do odpowiedniej średnicy w przygotowany kanał wciągana jest pojedyncza rura. W przypadku instalacji wielorurowej zamiast jednego przewodu przygotowuje się kilka rur PE, które podczas etapu wciągania prowadzone są przez otwór jednocześnie. Tworzą one zespół przewodów biegnących równolegle na całej długości przejścia. Poszczególne rury pozostają przy tym niezależnymi kanałami, dzięki czemu mogą później pełnić różne funkcje lub służyć do prowadzenia oddzielnych kabli.
Samo połączenie kilku rur nie oznacza jednak, że można zastosować parametry przewiertu przygotowane dla pojedynczego przewodu. Wiązka zajmuje większą przestrzeń, ma inną geometrię i podczas wciągania oddziałują na nią inne obciążenia. Otwór musi zostać odpowiednio rozwiercony, a konfiguracja rur przygotowana w sposób umożliwiający ich bezpieczne przeprowadzenie przez całą trasę. Szczególnego znaczenia nabierają średnica końcowego rozwiertu, promień prowadzenia przewodów oraz właściwe przygotowanie miejsca, z którego wiązka będzie wprowadzana do otworu.
Kiedy stosuje się wiązki rur PE w technologii HDD?
Wiązki rur PE stosowane są przede wszystkim tam, gdzie po tej samej trasie trzeba przeprowadzić kilka niezależnych przewodów. Dotyczy to szczególnie infrastruktury elektroenergetycznej i telekomunikacyjnej, w której pojedyncze przejście pod drogą, torami, rzeką lub inną przeszkodą może obsługiwać kilka kabli. Każdy z nich może zostać umieszczony w osobnej rurze osłonowej, a wszystkie rury przeprowadzone przez przeszkodę podczas jednej realizacji HDD. Pozwala to przygotować infrastrukturę odpowiadającą projektowi sieci bez wykonywania kilku oddzielnych tras.
Rozwiązanie może być również stosowane wtedy, gdy inwestor chce przygotować dodatkowe rury rezerwowe na potrzeby przyszłej rozbudowy infrastruktury. Część przewodów może zostać wykorzystana bezpośrednio po zakończeniu inwestycji, natomiast pozostałe pozostają przygotowane do późniejszego wprowadzenia kolejnych kabli. Ma to szczególne znaczenie w miejscach, do których ponowny dostęp byłby utrudniony lub wymagałby wykonania następnego przewiertu pod tą samą drogą, torami lub inną przeszkodą.
Wiązki rur PE w energetyce i telekomunikacji
Jednym z głównych obszarów zastosowania przewiertów wielorurowych jest budowa podziemnych tras energetycznych. W jednym przejściu mogą być instalowane oddzielne rury osłonowe przeznaczone dla różnych kabli lub obwodów. Rozwiązanie wykorzystuje się między innymi przy przewiertach pod kabel energetyczny, kiedy trasa sieci przecina drogę, teren utwardzony, ciek wodny lub inne miejsce, w którym wykonywanie kilku osobnych przejść byłoby nieuzasadnione technologicznie.
Podobne potrzeby występują przy budowie infrastruktury telekomunikacyjnej. Rozbudowane sieci światłowodowe często wymagają wykonania kilku mikrorur lub większych przewodów osłonowych na tej samej trasie. Przewiert pod światłowód może dzięki temu zostać zaplanowany tak, aby w ramach jednego przejścia przygotować zarówno kanały potrzebne obecnie, jak i dodatkową przestrzeń umożliwiającą przyszłą rozbudowę sieci bez ponownego wykonywania prac wiertniczych.
Dlaczego kilka rur można instalować w ramach jednego przewiertu?
Najważniejszą przyczyną wykonywania wspólnego przejścia jest możliwość wykorzystania jednej trasy bezwykopowej dla kilku elementów infrastruktury. Jeżeli wszystkie rury mają przekroczyć tę samą drogę, ciek wodny lub inny obiekt w zbliżonym miejscu, wykonywanie kolejnych otworów może nie być uzasadnione technologicznie. Jeden odpowiednio zaprojektowany przewiert pozwala ograniczyć liczbę stanowisk wiertniczych, punktów wejścia i wyjścia oraz operacji związanych z wykonywaniem otworów pilotowych i rozwiercaniem gruntu.
Nie oznacza to jednak, że wykonanie jednego większego przewiertu zawsze jest lepszym rozwiązaniem od kilku mniejszych. Wraz ze wzrostem liczby i średnicy rur zwiększa się wymagany przekrój otworu oraz stopień skomplikowania operacji wciągania. Znaczenie mają warunki gruntowe, długość trasy, parametry zastosowanych rur i możliwości konkretnej maszyny HDD. W niektórych realizacjach kilka oddzielnych przejść będzie rozwiązaniem prostszym technologicznie, dlatego układ przewiertu powinien być zawsze dopasowany do rzeczywistych warunków inwestycji.
Jak dobiera się średnicę otworu do wiązki rur PE?
Średnica otworu końcowego musi umożliwić swobodne przeprowadzenie całego przygotowanego zestawu rur, a nie tylko największej z nich. Przy kilku przewodach istotny jest rzeczywisty przekrój zajmowany przez wiązkę oraz sposób, w jaki rury będą układały się względem siebie podczas wciągania. Zespół dwóch, trzech czy większej liczby rur tworzy inną geometrię niż pojedynczy przewód, dlatego średnica rozwiertu musi uwzględniać cały układ oraz przestrzeń potrzebną do jego bezpiecznego przeprowadzenia.
Jednocześnie zbyt duże zwiększenie średnicy otworu powoduje konieczność rozwiercenia większej objętości gruntu i odprowadzenia większej ilości urobku. Wymaga również odpowiedniego prowadzenia płuczki wiertniczej, która wspomaga pracę narzędzi, transportuje urobek i pomaga utrzymywać stabilność przygotowanego kanału. Średnica przewiertu powinna więc wynikać z rzeczywistego układu rur, ich parametrów oraz warunków gruntowych, a nie być dobierana wyłącznie na podstawie prostej sumy średnic przewodów.
Jak przygotowuje się rury PE do jednoczesnego wciągania?
Przed rozpoczęciem wciągania poszczególne rury muszą zostać przygotowane na długość odpowiadającą projektowanej instalacji. W przypadku przewodów dostarczanych w krótszych odcinkach wykorzystuje się zgrzewanie doczołowe rur PE, które pozwala przygotować długi i jednolity ciąg przewodowy jeszcze przed rozpoczęciem właściwej operacji wciągania. Ma to szczególne znaczenie w technologii HDD, ponieważ połączenia powinny przenosić obciążenia pojawiające się podczas przeciągania rur przez otwór.
Przy kilku rurach dodatkowego znaczenia nabiera odpowiednie przygotowanie ich wzajemnego układu. Przewody powinny wejść do otworu w sposób kontrolowany i zachować prawidłowe położenie podczas całej operacji. Należy ograniczyć możliwość przypadkowego krzyżowania, skręcania lub gwałtownego przemieszczania się rur względem siebie. Konfiguracja wiązki zależy od liczby przewodów, ich średnic oraz parametrów całego przewiertu, dlatego etap przygotowania rur jest równie istotny jak samo wykonanie otworu.
Jak przebiega wciąganie kilku rur podczas jednego przewiertu HDD?
Po wykonaniu otworu pilotowego przewiert jest rozwiercany do średnicy wynikającej z zaprojektowanego układu przewodów. Następnie przygotowana wiązka zostaje połączona z zestawem wiertniczym i rozpoczyna się jej wciąganie do otworu. Rury przemieszczają się wspólnie przez przygotowany kanał, a operator kontroluje przebieg całej operacji. Kluczowe jest zachowanie płynnego ruchu i ograniczenie nadmiernych obciążeń mogących wpływać na przewody, wykonane połączenia oraz elementy zestawu służącego do wciągania.
Wraz ze wzrostem długości i wymiarów całego pakietu zwiększa się znaczenie kontroli siły uciągu. Na przewody działają zarówno siły wynikające z ich przemieszczania przez grunt, jak i naprężenia związane z przebiegiem zaprojektowanej trasy. Parametry przewiertu powinny być dlatego dopasowane do właściwości zastosowanych rur oraz możliwości urządzenia wiertniczego. Szczególnie przy dłuższych przejściach nie można traktować kilku przewodów jako prostego odpowiednika jednej rury o większej średnicy.
Warunki gruntowe a przewiert wykonywany wiązką rur
Warunki gruntowe wpływają na praktycznie każdy etap przewiertu HDD, a przy instalacji kilku przewodów ich znaczenie jest szczególnie duże ze względu na większą średnicę końcowego rozwiertu. Grunty spoiste, piaski, żwiry czy warstwy niejednorodne wymagają odmiennego sposobu prowadzenia wiercenia i odpowiedniego doboru narzędzi. W trudnych warunkach istotna staje się również możliwość utrzymania stabilności wykonanego kanału do momentu zakończenia operacji wciągania.
Im większy jest zespół instalowanych rur, tym większe znaczenie ma prawidłowe przygotowanie kolejnych etapów rozwiercania oraz kontrolowanie zachowania otworu. Przewiert musi zapewnić odpowiednią przestrzeń dla całej wiązki, ale jednocześnie zachować stabilność pozwalającą na bezpieczne przeprowadzenie przygotowanych przewodów. Z tego względu przed bardziej wymagającymi realizacjami analizuje się nie tylko liczbę i średnice rur, lecz również budowę podłoża, długość przejścia, głębokość trasy oraz technologię potrzebną do wykonania odpowiedniego rozwiertu.
Czy przewiert kilkoma rurami zawsze jest bardziej opłacalny?
Możliwość wykonania jednego przejścia zamiast kilku oddzielnych przewiertów może ograniczyć zakres robót i uprościć realizację inwestycji, ale nie oznacza automatycznie, że jest to najkorzystniejsze rozwiązanie w każdej sytuacji. Przy niewielkich średnicach i odpowiednich warunkach terenowych wspólne wciąganie kilku rur może być technologicznie uzasadnione. Jeżeli jednak łączny przekrój wiązki staje się duży, wymagany rozwiert może osiągnąć parametry, przy których bardziej racjonalne będzie rozdzielenie instalacji na kilka przejść.
Na decyzję wpływają również długość przewiertu, rodzaj gruntu, ograniczenia terenowe, dostępna maszyna oraz sposób dalszego prowadzenia instalacji po obu stronach przeszkody. Dlatego kosztu i czasu realizacji nie powinno się oceniać wyłącznie przez liczbę przewiertów. W praktyce najkorzystniejszy wariant wynika z zestawienia warunków technicznych i organizacyjnych całej inwestycji. Jeden dobrze zaprojektowany przewiert wielorurowy może znacząco uprościć realizację, ale wyłącznie wtedy, gdy jego parametry są dostosowane do rzeczywistych możliwości technologii HDD.
Jak zaplanować przewiert HDD z kilkoma rurami PE?
Planowanie powinno rozpocząć się od dokładnego określenia funkcji wszystkich przewodów oraz ich wymaganych średnic. Następnie ustala się trasę przejścia, punkty wejścia i wyjścia, głębokość prowadzenia otworu oraz istniejące kolizje podziemne. Konieczne jest również uwzględnienie długości przygotowanych ciągów rur i przestrzeni potrzebnej do ich ułożenia przed rozpoczęciem wciągania. W praktyce odpowiednie przygotowanie placu budowy do przewiertu HDD może mieć bezpośredni wpływ na możliwość wykonania całego przejścia zgodnie z projektem.
Istotne jest również skoordynowanie przewiertu z dalszymi etapami inwestycji. Po zakończeniu HDD każda z rur powinna znajdować się we właściwym miejscu i umożliwiać wykonanie zaplanowanego połączenia z dalszym odcinkiem instalacji. Przy projektach energetycznych lub telekomunikacyjnych należy od początku uwzględnić nie tylko samo wykonanie otworu, ale również późniejsze wprowadzanie kabli oraz sposób wykorzystania poszczególnych kanałów. Przewiert kilkoma rurami jednocześnie daje duże możliwości, jednak jego skuteczność zależy przede wszystkim od właściwego zaprojektowania całego układu i dopasowania technologii do warunków konkretnej realizacji.